آموزش هنر آینه کاری

هدف ما از برگزاری دوره‌های آموزشی هنر آینه کاری، در دسترس بودن آموزش به صورت گروهی – خصوصی و تخصصی برای کلیه هنرآموزان محترم است. در طی این دوره‌ها هنرجویان ارجمند با اصول اولیه و پایه طراحی، برش و اجرا آشنا شده و از انواع متریال‌ها و مصالح مصرفی آگاه می‌شوند. به مرور و با گذراندن دوره‌های مذکور هنرآموزان به مهارت‌هایی دست می‌یابند که علاوه بر توانایی در اجرای این هنر به بازار کار نیز وارد شده و در مقام هنرمند به اجرای پروژه‌های آینه کاری بپردازند.

خدمات

طرح های حرفه‌ای، زیبا و دلنشین را از استادکاران حرفه‌ای و متخصص بخواهید. جهت اجرای پروژه‌های آینه کاری در کلیه اماکن سرپوشیده (منازل – تالارها – مساجد – حسینیه‌ها) می‌توانید رایگان از کارشناسان و هنرمندان ما مشاوره دریافت کنید.

هنر آینه کاری شامل مرور زمان نشده و همیشه در هر زمان زیبایی و چشم نوازی خود را حفظ کرده و نظر طالبان زیبایی  را به خود معطوف می‌دارد.

گالری هنرجویان

تاریخچه آینه کاری

با کشف اشیای شیشه‌ای متعلق به زمان پارت‌ها و ساسانیان، می‌توان چنین پنداشت که صنعت شیشه‌سازی تقریباً همان زمان در ایران شایع بوده است. مهارت شیشه‌سازان ساسانی بسیار شایان توجه است. اینان به‌ویژه در هنر تزیین شیشه با چرخ شیشه‌بری کاملاً استاد بودند. یکی از زیباترین نمونه‌های آن جام خسرو اول است که در کتابخانه پاریس نگهداری می‌شود. ظروف شیشه‌ای ساسانی دارای طرح‌هایی از مناظر و تصاویری خیالی و رنگ‌های بسیار زیاد است. در منطقه گیلان و مازندران کنونی دو مرکز مهم شیشه‌سازی در این دوران به شمار می‌آمد.

آب و آینه همواره نزد ایرانیان دو نماد پاکی، روشنایی، بخت، راستگویی و صفا شمرده شده است و شاید به کار گرفتن آینه در نقش یکی از آرایه‌های بنا با این موضوع بی‌ارتباط نباشد. اما با بهره‌گیری از قطعات آینه و هنر آیینه‌کاری به‌صورت کنونی، از گذشته هماهنگی با باورهای یاد شده، که ریشه اقتصادی نیز دارد، آینه‌های شیشه‌ای که در سده دهم هجری (شانزدهم میلادی) از اروپا، به‌ویژه ونیز، به ایران آورده می‌شد، هنگام حمل و نقل در راه می‌شکست. هنرمندان ایرانی با بهره‌گیری از آن قطعات شکسته راهی ابتکاری یافتند و از آنها به‌صورت هنر آینه‌کاری استفاده کردند.

هر پاره دلم چمنی از نگاه اوست
آینه چون شکسته شد آینه‌خانه است

در سده سیزدهم هجری (نوزدهم میلادی) که آیینه‌کاری رواج و رونق و ظرافت و دقت بیشتری یافت، جام‌های نازک آینه‌کاری در آلمان ساخته و به ایران فرستاده می‌شد. این جام‌ها که آینه‌کاران ایرانی می‌توانستند به‌آسانی به شکل‌های هندسی دلخواه برش بزنند و در خایی مخصوص نصب کنند، در آغاز، آیینه‌کاری صورت نصب جام‌های یکپارچه بر بدنه بنا معمول بود. در چهل‌ستون اصفهان بر دیوارهای سرحوض آینه‌ای بزرگ و شفاف نصب کرده بودند که «آینه چهل‌ستون‌نما» یا «جهان‌نما» نامیده می‌شد. بزرگی و روشنی آن بدان حد بود که تصویر مردمی که از «درب ارابه» وارد چهل‌ستون می‌شدند در آینه دیده می‌شد. سپس قطعه‌های آینه به‌تدریج کوچک‌تر شد تا آنکه در پایان سده سیزدهم هجری (نوزدهم میلادی) قطعه‌های آینه کوچک به شکل مثلث، لوزی، مربع و مستطیل برش خوردند و هنرمندان به‌صورت الماس‌تراش، لوز و چهارلنگه به اجرا درآوردند. گذشته از این‌ها، آینه‌کاران ایرانی از شیشه‌های محدب، آینه‌های محدب درست کردند و به‌عنوان آینه کپ در آینه‌کاری استفاده کردند.

هنر آیینه‌کاری شناخته‌شده در ایران مرتبط به دوره صفوی است. بنابر مدارک موجود، گویا نخستین بار آینه در تزیین بنای دیوان‌خانه شاه طهماسب صفوی در قزوین به کار گرفته شده است. با آگاهی از اینکه ساخت دیوان‌خانه قزوین در سال ۹۵۱ قمری آغاز شده و در سال ۹۶۵ قمری پایان یافته است، می‌توان نتیجه گرفت که پیشینه کاربرد آیینه‌کاری در بناها حداقل به نیمه سده دهم هجری (شانزدهم میلادی) می‌رسد. کاربرد آینه‌کاری در ساختمان، که در قزوین آغاز شد، پس از انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان در ۱۰۰۷ قمری (۱۵۹۸ میلادی) در این شهر و به شهرهای دیگر ایران همچون اشرف (بهشهر) گسترش یافت و در تزیین بسیاری از کاخ‌های دوره صفوی، که شمار آنها به نوشته شاردن تنها در اصفهان به ۱۳۷ دستگاه می‌رسید، از آن بهره گرفته شد.

در این میان، کاخ معروف به «آینه‌خانه»، که به سبب کاربرد آینه بسیار در تزیین آن بدین نام شهرت یافته بود، جایگاه ویژه داشت. «آینه‌خانه» به روزگار پادشاهی شاه صفی صفوی (۱۰۳۸ تا ۱۰۵۲ قمری / ۱۶۲۹ تا ۱۶۴۲ میلادی) در کنار زاینده‌رود ساخته شد. سقف و تالار و ایوان و دیوارهای این بنا، با آینه‌های یکپارچه در اندازه‌های ۱/۵ تا ۲ متر و قطر آینه‌ها یک میلی‌متر آراسته شده بود و از تابش تصویر زاینده‌رود و بیشه‌های ساحل شمالی آن در آینه‌ها، منظری جالب و دلپذیر پدید می‌آورد. ساختمان چهل‌ستون نیز، که از بناهای دوره شاه عباس دوم (۱۰۵۲ تا ۱۰۷۷ قمری / ۱۶۴۲ تا ۱۶۶۶ میلادی) است، از آیینه‌کاری برای تزیین بنا استفاده گسترده شده است. افزون بر آینه‌های قدی یا بدن‌نما، شیشه‌های لوزی‌شکل رنگارنگ و قطعات کوچک آینه برای آراستن سقف و بدنه‌های ایوان و تالار به کار گرفته و ستون‌های ۱۸گانه ایوان از آینه و شیشه‌های رنگی پوشیده بوده است.

پس از سقوط اصفهان در سال ۱۱۳۵ قمری (۱۷۲۳ میلادی) تا پایان سده دوازدهم هجری (۱۸ میلادی)، به‌جز بنای کاخ وکیل در شیراز، بنای آیینه‌کاری‌شده دیگری نمی‌شناسیم. این بنا نیز در سال ۱۲۰۹ قمری (۱۷۹۴ میلادی) به فرمان آقا محمد خان قاجار ویران شد و آثار قابل حمل آن از جمله آینه‌های بزرگ و دو ستون سنگی یکپارچه و درهای خاتم و جز آن برای توسعه و بازسازی ایوان دارالاماره تهران که بعدها به ایوان تخت مرمر مشهور شد، به این شهر منتقل شد.

در دوره ناصرالدین شاه قاجار به سبب نفوذ هنر باختری، هنر معماری و صنایع ظریف مانند آینه‌کاری، گچ‌بری و کاشی‌کاری رونق فراوانی یافت. در این دوره، برای تزیینات بناهای سلطنتی و همچنین زیارتگاه‌ها از آیینه‌کاری به فراوانی استفاده شد و به همین علت هنر آیینه‌کاری در دوره قاجار روزبه‌روز رونق فراوانی گرفت و آثار شگرفی از بدنه‌ها، رسمی‌بندی‌ها، مقرنس‌ها، اسلیمی‌ها، یزدی‌بندی‌ها و نقاشی بر پشت آینه‌کاری‌ها به وجود آمد. در همین دوره بود که آثار زیبایی مانند تالار آینه کاخ گلستان و تالارها و اتاق‌های شمس‌العماره، که از نظر زیبایی و ظرافت در آیینه‌کاری کم‌نظیر و کم‌مانند بود، پدید آمد.

در آغاز سده چهاردهم هجری (پایان سده نوزدهم میلادی)، هنرمندان آیینه‌کاری دو اثر فاخر و کم‌نظیر پدید آوردند که یکی از این آثار آیینه‌کاری دارالسیاده حرم مطهر امام رضا علیه‌السلام و دیگری ایوان صحن جدید آستانه حضرت معصومه سلام‌الله علیها در قم بود. آینه‌کاری این ایوان در سال ۱۳۴۵ تجدید شد.

نمونه تکامل‌یافته این هنر را در گنبد حرم مطهر حضرت عباس می‌توان دید که در سال ۱۳۷۵ قمری تکمیل شد و در قسمت پایان آن در نمای بیرونی آیه‌هایی از قرآن همراه با آینه و طلاکاری نقش بسته است. همچنین آیینه‌کاری کاخ شهوند در ۱۳۰۶ شمسی و کاخ مرمر در ۱۳۱۶ شمسی را می‌توان مثال زد که در کنار بسیاری از بناهای دیگر، تحول و دگرگونی محسوسی در هنر آیینه‌کاری ایجاد کردند. در دهه‌های پایانی همین سده، آیینه‌کاری به‌گونه‌ای محسوس از محدوده مکان‌های مقدس و کاخ‌ها بیرون آمده و به‌صورتی گسترده و فراوان در منازل مسکونی و اماکن عمومی به کار گرفته شده است.